26 listopada 2009

Krwiodawstwo w Polsce

Krew zacząłem oddawać na początku roku kiedy dla mnie i kolegów z wojska była to jedna z nielicznych okazji do zwolnienia z zajęć. Początkowo miałem trochę obaw co do polskiej służby zdrowia. Szczęśliwie swoją przygodę z krwiodawstwem zainicjowałem w chełmskim RCKiK gdzie personel wykazał się pełnym profesjonalizmem. Od tej pory jestem aktywnym Honorowym Dawcą Krwi, nie żałuję swojej decyzji ponieważ z pomocą ludziom wiążę wiele korzyści. Postanowiłem przybliżyć nieco czytelnikom jak wygląda oddawanie krwi z perspektywy zwykłego człowieka i czy jest to warte zachodu;
  1. Pomijając dwa centra resortowe (MON i MSWiA), polscy dawcy zazwyczaj uczęszczają do Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa. Na terenie Polski znajduje się ich 21,
  2. Rejestrujemy się przy odpowiednim okienku (należy okazać dokument osobisty oraz książeczkę HDK* jeśli taką posiadamy), dostajemy do wypełnienia kwestionariusz. Pytania dotyczą głównie stanu zdrowia, ostatnich chorób czy zabiegów chirurgicznych,
  3. Następnie w pracowni analiz lekarskich lub stanowiska do badania poziomu hemoglobiny lekarz pobiera próbkę naszej krwi do analizy. Zazwyczaj wystarczy małe ukłucie palca, ale spotkałem się także ze strzykawką,
  4. W pokoju lekarskim przeprowadzany jest z nami bezbolesny wywiad (pomiar ciśnienia itp.),
  5. Ostatnim etapem jest oddanie 0,5 litra krwi**. Zabieg trwa od 5 do 8 minut i nie sprawia dawcy większego bólu.
Po wszystkim otrzymujemy ekwiwalent w wysokości 4500 kcal, równowartość ośmiu czekolad (jeśli oddawaliśmy pierwszy raz krew, to po około 2 tygodniach możemy bezpłatnie odebrać książeczkę HDK). Często zdarza się, a nawet jest wskazane, aby osoba przed oddaniem krwi przyjęła płyny: na miejscu zazwyczaj jest sok, rzadziej herbata i kawa).

Oczywiście nie każdy może zostać Honorowym Dawcą Krwi. Wszystko zależy od stanu zdrowia pacjenta. Dopuszczalny przedział wiekowy do oddania krwi wynosi 18 - 65 lat, osoba musi ważyć co najmniej 50 kg, od 12 godzin nie spożywać alkoholu i w okresie 6 miesięcy wstecz nie przechodzić groźnych chorób, operacji lub innych zabiegów (przekuwanie uszu, tatuaż). Wszystkie przeciwwskazania są zamieszczone w kwestionariuszu.

Do zalet z oddawania krwi należą (tylko dla HDK); bezpłatne badanie krwi, zwolnienie z pracy/zajęć lekcyjnych w dniu oddania krwi, zwrot kosztów przejazdu (nie dotyczy komunikacji miejskiej), zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów prawa pracy. Podatnicy mogą odliczyć sobie wartość oddanej krwi od PIT-36, PIT-37, również PIT-28 (1 litr krwi umownie kosztuje 130 złotych). Ponadto Zasłużeni Dawcy Krwi*** mają prawo do; bezpłatnego zaopatrzenia w leki podstawowe i uzupełniające do wysokości urzędowych limitów cen, a także w leki, które dawca krwi może stosować w związku z oddawaniem krwi (listę leków ustala Ministerstwo Zdrowia), korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz z usług farmaceutycznych w aptekach. Niektóre samorządy miejskie wprowadzają darmowe przejazdy komunikacją miejską jeżeli dawca oddał wymaganą w danym mieście ilość krwi uprawniającą do zwolnienia z opłat.

Czy warto oddać krew? Myślę, że każdy indywidualnie powinien to przemyśleć. Jestem zdrowym człowiekiem, a krew jest samoodnawialnym surowcem, który ratuje komuś życie. Musiałbym być próżny lub leniwy, aby zatrzymać ten skarb dla siebie.

Więcej informacji na:

* Honorowy Dawca Krwi (HDK). Legitymacja zawiera informacje o ilości oddanej przez nas krwi i jest jedynym dowodem potwierdzającym grupę krwi (popularne breloczki z grupami krwi są bezwartościowe dla lekarzy).
** Pomimo oddania 0,5 l krwi w książeczce jest zanotowanych jedynie 450 ml. Reszta posłuży do badań.
*** Zasłużony Dawca Krwi, specjalne odznaczenia (dawniej trzy stopnie) uzyskiwane po oddaniu co najmniej 6 l krwi przez mężczyzn lub 5 l przez kobiety.